Investing.com – Küresel emtia piyasalarında son günlerde dikkat çeken hareketlilik yaşanıyor. Demir cevheri fiyatları Çin’deki sıkı arz ve güçlü talep nedeniyle yükselişe geçerken, çelik üretimindeki düşüşe rağmen ithalat rekor kırma yolunda ilerliyor. Öte yandan, bakır fiyatları üç günlük düşüş sonrası sınırlı artış kaydederken, Avrupa Birliği hurda alüminyum ihracatına yönelik kısıtlamalar planladığını açıkladı.
Demir cevheri fiyatları son iki haftanın zirvesinde
Çin’deki düşen arz ve çelik fabrikalarının stok yenileme eğilimi demir cevheri fiyatlarını yukarı çekti. Dalyan Emtia Borsasında en aktif Ocak vadeli işlem sözleşmesi günün ilk saatlerinde %0,89 artarak 792,5 yuan (111,49 dolar) seviyesine ulaştı. Bu seviye, 3 Kasım’dan bu yana görülen en yüksek fiyat oldu.
Benzer şekilde, Singapur Borsasında Aralık vadeli demir cevheri sözleşmesi de %0,19 artışla 104,6 dolara çıktı. Analistler, Çin’deki çelik fabrikalarının düşük kâr marjları nedeniyle son üç yıldır minimum stok stratejisi izlediğini, bu nedenle spot piyasadan daha sık alım yapmaya başladıklarını ifade ediyor. Bu durum, spot piyasada likidite artışı sağlayarak fiyatların desteklenmesine yol açıyor.
Yerel üretim düşerken stok yenileme talebi güçleniyor
Ekim ayında Çin’in yerli ham demir cevheri üretimi yıllık bazda %2,9 düşüşle 84,03 milyon tona geriledi. Bu gerileme, zaten sıkı olan arz piyasasında fiyatların yukarı yönlü hareketini destekleyen faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.
Limanlardaki mevcut yüksek stok seviyelerine ve deniz yoluyla yapılan arzın artacağı beklentilerine rağmen, analistler fiyatların kalıcı yükseliş potansiyelinin sınırlı olduğunu belirtiyor. Öte yandan kısa vadede talebin canlı kalması, fiyatların mevcut seviyeleri korumasına katkı sağlayabilir.
Çin çelik üretiminde düşüş, demir cevheri ithalatında rekor beklentisi
Çin’in 2025 yılında çelik üretimi, 2019’dan bu yana ilk defa 1 milyar tonun altına düşebilir. Ekim ayı üretimi 72 milyon ton olarak gerçekleşirken; bu, Eylül’e göre %2, geçen yılın aynı dönemine göre ise %12,1’lik düşüş anlamına geliyor. Yılın ilk 10 ayında toplam üretim 817,87 milyon tona ulaşarak yıllık bazda %3,9’luk bir düşüş gösterdi.
Ancak buna rağmen demir cevheri ithalatı artış eğiliminde. İlk 10 ayda 1,03 milyar tonluk ithalat gerçekleştirilirken, bu hızda devam edilmesi hâlinde 2024’teki 1,24 milyar tonluk rekor seviyenin aşılması bekleniyor. Kasım ayına dair tahminler 116,5 ila 120,6 milyon ton arasında değişiyor.
Fiyatlar görece istikrarlı, liman stokları artıyor
SteelHome’un verilerine göre 14 Kasım itibarıyla Çin limanlarındaki demir cevheri stokları sekiz hafta üst üste artarak 139,6 milyon tona çıktı. Bu rakam, Ağustos başındaki 130,1 milyon tonluk seviyeden %7,3 daha yüksek, ancak geçen yıl Kasım’daki 150,7 milyon tonluk seviyenin hâlâ gerisinde.
Bu gelişmeler, hem çeliğe yönelik zayıf iç talep hem de demir cevheri fiyatlarının istikrarlı olması durumunda firmaların rezervlerini artırma eğilimini sürdüreceğine işaret ediyor. Bu da kısa vadede ithalatın güçlü kalabileceğini gösteren bir gösterge olarak dikkate alınıyor.
AB, hurda alüminyum ihracatına sınırlama getirmeyi planlıyor
Avrupa Birliği, artan hurda alüminyum ihracatını sınırlamaya yönelik adımlar atma hazırlığında. Avrupa Ticaret Komiseri Maros Sefcovic, 2026 yılında yürürlüğe girmesi planlanan ve hurda ihracatını sınırlayacak “dengeli” bir düzenleme üzerinde çalıştıklarını açıkladı.
Endüstri gruplarına göre, AB’nin hurda alüminyum ihracatı 2024 yılında 1,26 milyon tonla rekor kırarken, bu rakam 5 yıl öncesine kıyasla %50’lik bir artış anlamına geliyor. ABD’nin uyguladığı asimetrik ithalat tarifeleri, Asyalı alıcıların AB pazarına yönelmesini teşvik etti ve bu da bölgedeki geri dönüşümcüleri zora soktu.
Bakır fiyatları yeniden yükselişte
Bakır fiyatları, üç günlük düşüşün ardından Çarşamba günü hafif yükseldi. Şanghay Vadeli İşlemler Borsasındaki en aktif bakır kontratı %0,15 artarak tonu 86.060 yuan (12.107,48 dolar) seviyesine çıktı. Londra Metal Borsasında da üç aylık referans fiyat %0,26 artışla 10.747,5 dolara ulaştı.
Yatırımcılar, ABD’deki resmi istihdam verilerinin ertelenmiş olması nedeniyle temkinli işlem yaparken, Fed’in Aralık toplantısında alacağı faiz kararına dair belirsizlikler piyasalarda etkisini sürdürüyor. Diğer yandan maden kesintilerine bağlı arz endişeleri ve Çin yuanındaki değerlenme, fiyatların destek bulmasına neden oldu. Çin’in Ekim ayında rafine bakır üretimi aylık bazda %4,9 azaldı, ancak yıllık bazda %8,9 artış gösterdi.
